Czekam na autobus. Szukam pracy. Myślę o tobie. Rozmawiam z bratem. Boję się psa.私はバスを待っています。私は仕事を探しています。私はあなたのことを考えています。私は兄と話しています。私は犬が怖いです。

ポーランド語では、動詞ごとに目的語がどの格になるかが決まっていて、ときにはどの前置詞を伴うかも決まっています。英語ではこれが見えにくく、wait for the bus、look for a job、listen to music、need help はどれも似た形ですが、ポーランド語ではそれぞれ別の型になります。これを格支配(rekcja)と呼び、動詞ごとに小さな型として覚えるのがいちばん確実です:czekać na + 対格、szukać + 生格、rozmawiać z + 造格。

ひとことで言うと:ほとんどの動詞は目的語を普通の対格でとります(czytam książkę)。例外は型として覚えます:szukać, potrzebować, używać, słuchać, bać się + 生格;czekać na + 対格;myśleć o + 前置格;rozmawiać z + 造格;dzwonić do + 生格。

日本語では「バスを待つ」「仕事を探す」「音楽を聞く」「携帯電話を使う」のように、多くの動詞が「を」で目的語を表します。そのため日本語の助詞は、ポーランド語の格を選ぶ手がかりになりません。ポーランド語では動詞ごとに czekać na(対格)、szukać(生格)、słuchać(生格)のように決まっています。「兄と話す」の「と」は rozmawiać z + 造格におおよそ対応します。

基本の格:対格

直接目的語をとる動詞のほとんどは、それを対格に置きます:czytać książkę、widzieć dom、znać Piotra、lubić kawę、kupować chleb、kochać córkę。日常の他動詞の大多数がこの型で、以下の例外を見るときの出発点になります。対格:無生物と女性名詞を参照してください。

生格をとる動詞

少数ながらよく使う動詞は、肯定文でも生格を要求します:

動詞 意味 例
szukać 探す Szukam pracy. Szukam kluczy.(仕事を探しています。鍵を探しています。)
potrzebować 必要とする Potrzebuję pomocy. Potrzebuję czasu.(助けが必要です。時間が必要です。)
używać 使う Używam telefonu i komputera.(電話とコンピューターを使っています。)
słuchać 聞く、耳を傾ける Słucham muzyki. Słuchamy radia.(音楽を聞いています。ラジオを聞いています。)
bać się 怖がる Boję się psa. Boję się egzaminu.(犬が怖いです。試験が怖いです。)
uczyć się 学ぶ(教科を) Uczę się polskiego.(ポーランド語を勉強しています。)

Życzyć は、願う内容を生格に、人を与格に置きます:Życzę ci zdrowia.(あなたの健康を願っています。)

人や動物を表す男性名詞では、生格が対格と同じ形になる(szukam Piotra、boję się kota)ため、動詞が生格をとったのか対格をとったのかが見た目でわかるのは、物の名詞と、女性名詞・中性名詞だけです。ふだん対格をとる動詞が否定されると、その目的語も生格になります。否定された動詞の後の生格を参照してください。上の動詞は否定文でも生格のままです:Nie szukam pracy.

前置詞を伴う動詞

多くの動詞では、目的語が前置詞のあとに来ます。格は前置詞だけに属するのではなく、その意味での動詞と前置詞を合わせた型全体に属します(na stole は前置格、z domu は生格、z bratem は造格):

型 意味 例
czekać na + 対格 待つ Czekam na autobus. Czekam na ciebie.
patrzeć na + 対格 見る Patrzę na zdjęcie.(写真を見ています。)
pytać o + 対格 尋ねる Pytam o drogę.(道を尋ねています。)
wierzyć w + 対格 信じる Wierzę w siebie.(自分を信じています。)
dziękować za + 対格 感謝する Dziękuję za pomoc.
myśleć o + 前置格 考える Myślę o pracy.(仕事のことを考えています。)
marzyć o + 前置格 夢見る Marzę o wakacjach.(休暇を夢見ています。)
mówić o + 前置格 話す、話題にする Mówimy o filmie.(映画について話しています。)
rozmawiać z + 造格 話す Rozmawiam z bratem.(兄と話しています。)
dzwonić do + 生格 電話をかける Dzwonię do mamy.(母に電話をかけています。)
śmiać się z + 生格 笑う Śmieję się z żartu.(冗談を笑っています。)
zależeć od + 生格 次第である To zależy od pogody.(それは天気次第です。)

日本語の助詞や英語の前置詞は、ポーランド語の型を教えてくれません:słuchać には前置詞がなく(słuchać muzyki)、czekać は na、myśleć(〜について考える)は o + 前置格、rozmawiać(〜と話す)は z + 造格です。o のあとの前置格については前置格:前置詞(o, przy, po)を参照してください。

前置詞なしで与格や造格をとる動詞には、それぞれ別の課があります:与格を取る動詞(podobać się, pomagać, dziękować)(pomagać mamie, wierzyć ci)と動詞と造格(interesować się, zajmować się)(interesować się muzyką, zajmować się dziećmi)。

日本語とポーランド語の比較

日本語 ポーランド語 格
バスを待つ czekać na autobus 対格
写真を見る patrzeć na zdjęcie 対格
仕事を探す szukać pracy 生格
音楽を聞く słuchać muzyki 生格
助けが必要だ potrzebować pomocy 生格
携帯電話を使う używać telefonu 生格
犬が怖い bać się psa 生格
母に電話をかける dzwonić do mamy 生格
道を尋ねる pytać o drogę 対格
仕事について考える myśleć o pracy 前置格
兄と話す rozmawiać z bratem 造格

目的語が二つ:人と物

人と物の両方をとる動詞もあります。それぞれが自分の格に置かれます:

  • Pytam go o drogę.(彼に道を尋ねています。)人は対格で、話題は o + 対格のあとに続きます。
  • Życzę ci zdrowia.(あなたの健康を願っています。)人は与格で、願う内容は生格です。
  • Dziękuję ci za pomoc.(助けてくれてありがとう。)人は与格で、理由は za + 対格のあとに続きます。

これらの動詞のあとの代名詞

代名詞は動詞が要求する格になります。前置詞のあとでは、三人称の形が n- で始まります(na niego, o nim, z nim, do niej)。斜格の人称代名詞(mnie, mi, go, jemu, z nim)を参照してください。

型 例
czekać na + 対格 Czekam na ciebie. Czekam na niego. Czekam na nią.
szukać + 生格 Szukam go. Szukam jej. Szukam ciebie.
potrzebować + 生格 Potrzebuję ciebie. Potrzebuję jej.
słuchać + 生格 Słucham go. Słucham jej.
bać się + 生格 Boję się jej. Boję się ich.
myśleć o + 前置格 Myślę o tobie. Myślę o nim.
rozmawiać z + 造格 Rozmawiam z nim. Rozmawiam z nią.
dzwonić do + 生格 Dzwonię do ciebie. Dzwonię do niej.

よくある間違い

  • ❌ Czekam ciebie. → ✅ Czekam na ciebie.(czekać は na + 対格を要求します)
  • ❌ Szukam pracę. → ✅ Szukam pracy.(szukać は生格をとります)
  • ❌ Słucham muzykę. → ✅ Słucham muzyki.
  • ❌ Boję się pies. → ✅ Boję się psa.(bać się のあとに主格は来ません)
  • ❌ Używam telefon. → ✅ Używam telefonu.
  • ❌ Myślę o ciebie. → ✅ Myślę o tobie.(「〜について」の o は前置格を要求します)
  • ❌ Rozmawiam z brat. → ✅ Rozmawiam z bratem.(「〜と」の z は造格を要求します)
  • ❌ Dzwonię mamę. → ✅ Dzwonię do mamy.

クイックチェック

かっこ内の語は、どの形になるでしょうか。

  1. Szukam ___.(praca)
  2. Czekam na ___.(siostra)
  3. Boję się ___.(pies)
  4. Rozmawiam z ___.(brat)
  5. Myślę o ___.(ty)
  6. Potrzebuję ___.(pomoc)
答えを見る
  1. pracy   2. siostrę   3. psa   4. bratem   5. tobie   6. pomocy

ポイント

  • ポーランド語の動詞はそれぞれ自分の格(そして多くは前置詞)を持っているので、型として覚えるのが確実です:czekać na + 対格、szukać + 生格。
  • 直接目的語の大半は対格です。szukać, potrzebować, używać, słuchać, bać się, uczyć się は生格を要求します。
  • 前置詞がある場合、格は動詞と前置詞を合わせた型全体に属します。これらの意味では、czekać na・pytać o・wierzyć w・dziękować za は対格、myśleć o は前置格、rozmawiać z は造格、dzwonić do・śmiać się z・zależeć od は生格をとります。
  • 日本語の助詞は手がかりになりません:「を」で済む動詞でも、ポーランド語では czekać na、szukać + 生格、słuchać + 生格のように分かれます。
  • 目的語が二つある動詞では、それぞれが自分の格に置かれます:Pytam go o drogę. Życzę ci zdrowia.
  • 前置詞のあとでは、三人称の代名詞が n- で始まります:na niego, o nim, z nią, do niej。