Czekam na autobus. Szukam pracy. Myślę o tobie. Rozmawiam z bratem. Boję się psa.我在等公共汽车。我在找工作。我在想你。我在和哥哥说话。我怕狗。

在波兰语里,每个动词都决定自己的宾语用哪个格,有时还决定要搭配哪个前置词。汉语里没有格,等公共汽车、找工作、听音乐、需要帮助 都是动词后直接跟宾语;到了波兰语,这几个动词却对应四种不同的搭配。这叫作动词的格支配(rekcja),最好随每个动词一起记成一个小框架:czekać na + 宾格,szukać + 属格,rozmawiać z + 工具格。

简而言之:大多数动词的直接宾语用普通的宾格(czytam książkę)。例外按框架来记:szukać, potrzebować, używać, słuchać, bać się + 属格;czekać na + 宾格;myśleć o + 前置格;rozmawiać z + 工具格;dzwonić do + 属格。

汉语中“等公共汽车”“找工作”“听音乐”“用手机”的宾语都直接放在动词后面,所以容易把这种结构照搬到波兰语(❌ czekam autobus)。波兰语要看具体的动词:czekać 要搭配 na,szukać、słuchać、potrzebować 要求属格。“和哥哥说话”里的“和”大致对应 rozmawiać z + 工具格,“给妈妈打电话”里的“给”大致对应 dzwonić do + 属格。

一般情况:宾格

大多数带直接宾语的动词把宾语放在宾格:czytać książkę、widzieć dom、znać Piotra、lubić kawę、kupować chleb、kochać córkę。大多数日常及物动词都是这样,也是理解下面各种例外的起点。参见第四格(宾格):无生命事物与阴性名词。

接属格的动词

有一小组很常用的动词,即使在肯定句中也要求属格:

动词 意思 例句
szukać 找,寻找 Szukam pracy. Szukam kluczy.(我在找工作。我在找钥匙。)
potrzebować 需要 Potrzebuję pomocy. Potrzebuję czasu.(我需要帮助。我需要时间。)
używać 使用 Używam telefonu i komputera.(我用手机和电脑。)
słuchać 听 Słucham muzyki. Słuchamy radia.(我在听音乐。我们在听广播。)
bać się 害怕 Boję się psa. Boję się egzaminu.(我怕狗。我怕考试。)
uczyć się 学习(某个科目) Uczę się polskiego.(我在学波兰语。)

Życzyć 的所祝愿之物用属格,人用与格:Życzę ci zdrowia.(祝你健康。)

表示人和动物的阳性名词,属格与宾格同形(szukam Piotra、boję się kota),所以只有表示事物的名词以及阴性、中性名词,才看得出动词用的是属格还是宾格。平时要求宾格的动词被否定后,其宾语也变成属格,参见否定动词后的属格。上面这些动词在否定句里仍然用属格:Nie szukam pracy.

带前置词的动词

许多动词的宾语要放在前置词之后。格属于整个框架,也就是这个意思下的动词加前置词,而不属于前置词本身(na stole 用前置格,z domu 用属格,z bratem 用工具格):

框架 意思 例句
czekać na + 宾格 等 Czekam na autobus. Czekam na ciebie.
patrzeć na + 宾格 看 Patrzę na zdjęcie.(我在看照片。)
pytać o + 宾格 询问 Pytam o drogę.(我在问路。)
wierzyć w + 宾格 相信 Wierzę w siebie.(我相信自己。)
dziękować za + 宾格 感谢 Dziękuję za pomoc.
myśleć o + 前置格 想,思考 Myślę o pracy.(我在想工作的事。)
marzyć o + 前置格 梦想 Marzę o wakacjach.(我梦想着假期。)
mówić o + 前置格 谈论 Mówimy o filmie.(我们在谈论这部电影。)
rozmawiać z + 工具格 和……交谈 Rozmawiam z bratem.(我在和哥哥说话。)
dzwonić do + 属格 打电话 Dzwonię do mamy.(我在给妈妈打电话。)
śmiać się z + 属格 嘲笑,笑 Śmieję się z żartu.(我被这个玩笑逗笑了。)
zależeć od + 属格 取决于 To zależy od pogody.(这取决于天气。)

汉语的介词不能预测波兰语的前置词:słuchać 后面没有前置词(słuchać muzyki),czekać 要搭配 na,myśleć(想到)要搭配 o 加前置格,rozmawiać(和……交谈)要搭配 z 加工具格。关于 o 之后的前置格,参见第六格(前置格):前置词(o, przy, po)。

不带前置词、直接接与格或工具格的动词有各自的课程:支配与格的动词(podobać się, pomagać, dziękować)(pomagać mamie, wierzyć ci)和动词与工具格(interesować się, zajmować się)(interesować się muzyką, zajmować się dziećmi)。

汉语与波兰语对照

汉语 波兰语 格
等公共汽车 czekać na autobus 宾格
看照片 patrzeć na zdjęcie 宾格
找工作 szukać pracy 属格
听音乐 słuchać muzyki 属格
需要帮助 potrzebować pomocy 属格
用手机 używać telefonu 属格
怕狗 bać się psa 属格
给妈妈打电话 dzwonić do mamy 属格
问路 pytać o drogę 宾格
想工作的事 myśleć o pracy 前置格
和哥哥说话 rozmawiać z bratem 工具格

两个宾语:一个人和一件事

有些动词既有人又有事,各自用自己的格:

  • Pytam go o drogę.(我向他问路。)人用宾格,话题放在 o + 宾格之后。
  • Życzę ci zdrowia.(祝你健康。)人用与格,所祝愿之物用属格。
  • Dziękuję ci za pomoc.(谢谢你的帮助。)人用与格,原因放在 za + 宾格之后。

这些动词后面的代词

代词采用动词所要求的格。在前置词之后,第三人称的形式以 n- 开头(na niego, o nim, z nim, do niej),参见斜格人称代词(mnie, mi, go, jemu, z nim)。

框架 例句
czekać na + 宾格 Czekam na ciebie. Czekam na niego. Czekam na nią.
szukać + 属格 Szukam go. Szukam jej. Szukam ciebie.
potrzebować + 属格 Potrzebuję ciebie. Potrzebuję jej.
słuchać + 属格 Słucham go. Słucham jej.
bać się + 属格 Boję się jej. Boję się ich.
myśleć o + 前置格 Myślę o tobie. Myślę o nim.
rozmawiać z + 工具格 Rozmawiam z nim. Rozmawiam z nią.
dzwonić do + 属格 Dzwonię do ciebie. Dzwonię do niej.

常见错误

  • ❌ Czekam ciebie. → ✅ Czekam na ciebie.(czekać 要搭配 na + 宾格)
  • ❌ Szukam pracę. → ✅ Szukam pracy.(szukać 要求属格)
  • ❌ Słucham muzykę. → ✅ Słucham muzyki.
  • ❌ Boję się pies. → ✅ Boję się psa.(bać się 后面不能用主格)
  • ❌ Używam telefon. → ✅ Używam telefonu.
  • ❌ Myślę o ciebie. → ✅ Myślę o tobie.(表示“关于”的 o 要求前置格)
  • ❌ Rozmawiam z brat. → ✅ Rozmawiam z bratem.(表示“和”的 z 要求工具格)
  • ❌ Dzwonię mamę. → ✅ Dzwonię do mamy.

小测验

括号里的词应该用什么形式?

  1. Szukam ___.(praca)
  2. Czekam na ___.(siostra)
  3. Boję się ___.(pies)
  4. Rozmawiam z ___.(brat)
  5. Myślę o ___.(ty)
  6. Potrzebuję ___.(pomoc)
查看答案
  1. pracy   2. siostrę   3. psa   4. bratem   5. tobie   6. pomocy

要点

  • 每个波兰语动词都带着自己的格(常常还有前置词),所以最好把动词当作框架来记:czekać na + 宾格,szukać + 属格。
  • 大多数直接宾语用宾格;szukać, potrzebować, używać, słuchać, bać się, uczyć się 要求属格。
  • 有前置词时,格属于“动词 + 前置词”整个框架:在这些意思下,czekać na、pytać o、wierzyć w、dziękować za 用宾格,myśleć o 用前置格,rozmawiać z 用工具格,dzwonić do、śmiać się z、zależeć od 用属格。
  • 汉语的介词不能预测波兰语的前置词:słuchać 后面没有,czekać 是 na,myśleć 是 o + 前置格。
  • 在有两个宾语的动词里,每个宾语各用自己的格:Pytam go o drogę. Życzę ci zdrowia.
  • 在前置词之后,第三人称代词以 n- 开头:na niego, o nim, z nią, do niej。