W poniedziałek mam lekcję, piątego maja mam urodziny, a w 2020 roku mieszkałem w Krakowie.星期一我有课,5月5日是我的生日,2020年我住在克拉科夫。
波兰语有几个简短的句型来说明事情何时发生,每个句型都要求自己的格:星期用 w + 宾格(w poniedziałek),月份和年份用 w + 位置格(w maju, w 2020 roku),日期用不带介词的属格(piątego maja),季节用工具格(latem)。掌握这些句型,就能把任何事件放进日历。序数词见 序数词(pierwszy, drugi, trzeci...),钟点见 表达时间。
简而言之:星期用 w + 宾格(w poniedziałek),月份和年份用 w + 位置格(w maju, w 2020 roku),日期用不带介词的属格(piątego maja),季节用工具格(latem)。
汉语按“年、月、日”由大到小说,也不用介词或格:2020年5月5日,星期一。波兰语的日期是日、月、年的顺序(piątego maja 2025 roku),而且每一类都要用格:星期用 w + 宾格,月份和年份用 w + 位置格,日期用不带介词的属格。
星期
表示“在”星期几,用 w + 宾格。在 wt 前面要说 we:we wtorek。问“今天星期几”是 Jaki dziś jest dzień?,回答用主格:Dziś jest środa.
| 星期 | 在……(w + 宾格) | 意思 |
|---|---|---|
| poniedziałek | w poniedziałek | 星期一 |
| wtorek | we wtorek | 星期二 |
| środa | w środę | 星期三 |
| czwartek | w czwartek | 星期四 |
| piątek | w piątek | 星期五 |
| sobota | w sobotę | 星期六 |
| niedziela | w niedzielę | 星期日 |
- W poniedziałek mam lekcję polskiego.(星期一我上波兰语课。)
- We wtorek idę do lekarza.(星期二我去看医生。)
- W sobotę nie pracuję.(星期六我不上班。)
- W niedzielę odwiedzam babcię.(星期日我去看望奶奶。)
每周重复的事情用宾格复数:w poniedziałki(每逢星期一)、we wtorki(每逢星期二)。Co poniedziałek 表示“每个星期一”,w weekend 表示“在周末”。
- W piątki gram w piłkę.(每逢星期五我踢足球。)
表示“上个”或“下个”星期五,在星期名前加 zeszły 或 przyszły。形容词要和星期名一致:zeszły piątek(阳性),但 przyszłą sobotę(阴性宾格,-ą):
- W zeszły piątek byłem w kinie.(上个星期五我去看了电影。)
- W przyszłą sobotę jedziemy do Gdańska.(下个星期六我们去格但斯克。)
月份
月份名称在波兰语中同样用小写。有两种形式很重要:日期里用的属格(piątego maja),以及回答“在哪个月”的位置格,前面加 w(w maju)。在个别词前要说 we 而不是 w:we wrześniu。
| 月份 | 用在日期里(属格) | 在哪个月?(w + 位置格) | 意思 |
|---|---|---|---|
| styczeń | stycznia | w styczniu | 一月 |
| luty | lutego | w lutym | 二月 |
| marzec | marca | w marcu | 三月 |
| kwiecień | kwietnia | w kwietniu | 四月 |
| maj | maja | w maju | 五月 |
| czerwiec | czerwca | w czerwcu | 六月 |
| lipiec | lipca | w lipcu | 七月 |
| sierpień | sierpnia | w sierpniu | 八月 |
| wrzesień | września | we wrześniu | 九月 |
| październik | października | w październiku | 十月 |
| listopad | listopada | w listopadzie | 十一月 |
| grudzień | grudnia | w grudniu | 十二月 |
例句:
- W maju jest ciepło.(5月天气暖和。)
- We wrześniu zaczyna się szkoła.(9月开学。)
- Moje urodziny są w lutym.(我的生日在2月。)
日期
序数词怎么构成(piąty、dwudziesty pierwszy)见 序数词(pierwszy, drugi, trzeci...);这里讲的是日期该用哪种形式。问今天的日期有两种问法,回答跟着问题走:Który dziś jest? 之后用主格,Którego dziś mamy? 之后用属格:
- Który dziś jest? — Dziś jest piąty maja.(今天几号?今天是5月5日。)
- Którego dziś mamy? — Dziś mamy piątego maja.(今天几号?今天是5月5日。)
表示“在”某个日期,序数词和月份都用属格,而且不带介词(不是 ❌ w piątego maja)。日期回答的是“哪一天?”这个问题,用的就是属格:
- Mam urodziny piątego maja.(我的生日是5月5日。)
- Egzamin jest trzeciego marca.(考试在3月3日。)
- Wracam piętnastego listopada.(我11月15日回来。)
每个日期都是同一个句型,属格的序数词加属格的月份:
- 1 stycznia → pierwszego stycznia
- 8 marca → ósmego marca
- 21 czerwca → dwudziestego pierwszego czerwca
- 31 grudnia → trzydziestego pierwszego grudnia
日期先写日:5 maja 2025 r. 或 05.05.2025。在日期后面再说年份时,整个日期都保持属格,所以年份是属格序数词加 roku:
- Urodziłem się trzeciego marca tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego roku.(我1990年3月3日出生。)
年份
表示“在”某一年,用 w + 位置格:数字的最后一个词是序数词,后面跟 rok,两者都用位置格。书写时只看到数字(w 2020 roku),但说的时候要把整个数字读出来。千位和百位仍用基数词(见 基数词 20–1000),十位和个位用序数词(见 序数词(pierwszy, drugi, trzeci...)):
- w 2020 roku → w dwa tysiące dwudziestym roku
- w 1999 roku → w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym dziewiątym roku
问法是 W którym roku…?(哪一年?):
- Urodziłem się w 1990 roku.(我1990年出生。)
- W którym roku skończyłeś szkołę? — W dwa tysiące dziesiątym roku.(你哪一年毕业的?2010年。)
季节
季节回答“在春天、在夏天……”时用工具格,不带介词:
| 季节 | 在……(工具格) | 意思 |
|---|---|---|
| wiosna | wiosną | 春天 |
| lato | latem | 夏天 |
| jesień | jesienią | 秋天 |
| zima | zimą | 冬天 |
- Latem jeździmy nad morze.(夏天我们去海边。)
- Zimą często pada śnieg.(冬天经常下雪。)
- Jesienią jest chłodno.(秋天很凉爽。)
今天、明天、上周、明年
表示今天前后几天的词不需要介词:
| 词 | 意思 |
|---|---|
| przedwczoraj | 前天 |
| wczoraj | 昨天 |
| dziś / dzisiaj | 今天 |
| jutro | 明天 |
| pojutrze | 后天 |
- Wczoraj byłem w pracy, a jutro mam wolne.(昨天我上班,明天我休息。)
表示“这个”“上个”“下个”周、月、年,用 w + 形容词和名词的位置格(tydzień, miesiąc, rok 是阳性,所以形容词以 -ym 结尾):
| 这个 | 上个 | 下个 | |
|---|---|---|---|
| 周 | w tym tygodniu | w zeszłym tygodniu | w przyszłym tygodniu |
| 月 | w tym miesiącu | w zeszłym miesiącu | w przyszłym miesiącu |
| 年 | w tym roku | w zeszłym roku | w przyszłym roku |
- W przyszłym tygodniu jadę do Poznania.(下周我去波兹南。)
- W tym roku uczę się polskiego.(今年我在学波兰语。)
表示频率,用 co + 宾格(“每”)或 codziennie(“每天”):
- codziennie(每天)
- co tydzień(每周)
- co miesiąc(每月)
- Ćwiczę codziennie.(我每天锻炼。)
- Mamy lekcję co tydzień.(我们每周上课。)
一个句子里同时有星期、钟点和一天中的时段时,按这个顺序排列,钟点的说法见 表达时间:
- W piątek o siódmej wieczorem idziemy do kina.(星期五晚上七点我们去看电影。)
什么时候?小结
| 什么时候? | 句型 | 例子 |
|---|---|---|
| 星期 | w + 宾格 | w poniedziałek |
| 月份 | w + 位置格 | w maju |
| 年份 | w + 位置格 | w 2020 roku |
| 日期 | 属格,不带介词 | piątego maja |
| 季节 | 工具格,不带介词 | latem |
| 这个、上个、下个周、月、年 | w + 位置格 | w przyszłym tygodniu |
| 上个或下个星期几 | w + 宾格 | w zeszły piątek |
关于“多长时间”“一周后”“……前”和“从……到……”(przez, za, na, temu, od … do),见 时间表达:za, przez, na, temu, od … do。
常见错误
- ❌ w poniedziałku → ✅ w poniedziałek(星期在 w 后面用宾格,不用位置格)
- ❌ w maj → ✅ w maju(月份用位置格)
- ❌ w wrześniu → ✅ we wrześniu(在 wrześniu 前用 we 而不是 w)
- ❌ Mam urodziny piąty maja. → ✅ Mam urodziny piątego maja.(日期回答“哪一天?”,所以序数词用属格)
- ❌ w piątego maja → ✅ piątego maja(日期前不加介词)
- ❌ w 2020 rok → ✅ w 2020 roku(年份用位置格,rok 也一样)
- ❌ w lato → ✅ latem(季节用工具格,不加 w)
- ❌ w zeszły tygodniu → ✅ w zeszłym tygodniu(形容词和 tydzień 一致,用位置格:-ym)
快速检查
请用正确的表达填空。
- ___ mam lekcję.(在星期一)
- Spotykamy się ___.(在星期二)
- ___ jest ciepło.(在五月)
- ___ często pada śnieg.(在冬天)
- Mam urodziny ___.(在3月3日)
- Wyjeżdżam ___.(下周)
- Byłem tam ___.(在九月)
- Skończyłem szkołę w dwa tysiące ___ roku.(2021年)
显示答案
- W poniedziałek 2. we wtorek 3. W maju 4. Zimą 5. trzeciego marca 6. w przyszłym tygodniu 7. we wrześniu 8. dwudziestym pierwszym
想马上练一练吗?
要点
- 星期:w + 宾格:w poniedziałek, we wtorek, w środę。表示重复用宾格复数:w piątki。
- 月份:w + 位置格:w maju, we wrześniu。在日期里月份用属格(maja)。
- 日期是属格序数词 + 属格月份,不带介词:piątego maja。问法是 Który dziś jest? 或 Którego dziś mamy?
- 年份:w + 位置格,最后一个数字是序数词:w dwa tysiące dwudziestym roku。
- 季节:用工具格,不带介词:wiosną, latem, jesienią, zimą。
- “这个、上个、下个”加周、月、年:w tym / zeszłym / przyszłym tygodniu(位置格);加星期:w zeszły piątek(宾格)。
- 顺序是星期、钟点、时段(w piątek o siódmej wieczorem),星期和月份用小写。时间长短见 时间表达:za, przez, na, temu, od … do。