Rozmawiam z moją nową koleżanką o dobrej książce.新しい友達と、いい本について話しています。
ポーランド語の形容詞は、名詞と同じ格になり、性と数も名詞に一致します。たとえば z moją nową koleżanką では3語すべてが女性単数の造格で、o dobrej książce では2語とも女性単数の前置格です。主格の形はすでに学びました(主格における形容詞の一致(性と数)を参照)。この課では残りの格を扱いますが、うれしいことに形容詞、ten / ta / to、mój / moja / moje は同じ少数の語尾を使います。
ひとことで言うと、男性と中性は -ego, -emu, -ym, -ym(生格・与格・造格・前置格)を共有し、女性は -ej(生格・与格・前置格)と -ą(対格・造格)、複数は -ych, -ym, -ymi, -ych です。語尾はセットで覚えるのがおすすめです。
日本語の形容詞は、名詞の格によって形が変わりません。「新しい本」は「新しい本を」「新しい本について」でも「新しい」のままで、格は助詞(が・を・に・で)が示します。ポーランド語では助詞の代わりに語尾が格を示し、形容詞も名詞と一緒に変わります。そのため nowy だけでは主格の形にすぎません。まず格を決め、そのあとで形容詞と名詞にその格の語尾をつけるとうまくいきます。
形容詞:nowy, nowa, nowe
ここでは nowy(新しい)を見てみましょう。語幹が硬子音で終わる規則的な形容詞です。名詞の語尾は各格の課で扱っています。たとえば前置格:場所(w / na + 前置格)を参照してください。
単数
| 格 | 男性 | 女性 | 中性 |
|---|---|---|---|
| 主格 | nowy | nowa | nowe |
| 生格 | nowego | nowej | nowego |
| 与格 | nowemu | nowej | nowemu |
| 対格 | nowy (無生物), nowego (人・動物) | nową | nowe |
| 造格 | nowym | nową | nowym |
| 前置格 | nowym | nowej | nowym |
次の3点を押さえると、表が覚えやすくなります。
- 生格・与格・造格・前置格では、男性と中性がまったく同じです。
- 女性では、 -ej が3つの格(生格・与格・前置格)に、 -ą が2つの格(対格・造格)に現れます。
- 対格では、中性は主格と同じ形で、男性は2つに分かれます。無生物の名詞は主格と同じ形(Mam nowy telefon.(新しい携帯電話を持っています。))、人や動物を表す男性名詞は生格と同じ形になります(Znam tego nowego studenta.(この新しい学生を知っています。)。対格:生物の男性名詞と人を参照)。
形容詞の呼格は主格と同じです。Drogi Piotrze, droga Anno.(親愛なるピョートル、親愛なるアンナ。)
複数
| 格 | 男性人称名詞 | その他の名詞 |
|---|---|---|
| 主格 | nowi | nowe |
| 生格 | nowych | nowych |
| 与格 | nowym | nowym |
| 対格 | nowych | nowe |
| 造格 | nowymi | nowymi |
| 前置格 | nowych | nowych |
主格と対格を除くと、複数ではすべての性に同じ語尾のセットを使います。男性人称名詞(studenci, rodzice、男性を1人以上含むグループ)とそれ以外の名詞の区別は、男性人称複数と非男性人称複数(oni vs. one, dobrzy vs. dobre)と対格:複数形で説明しています。
各格の例文
| 格 | 単数 | 複数 |
|---|---|---|
| 主格 | To jest dobra książka.(これはいい本です。) | To są dobre książki.(これらはいい本です。) |
| 生格 | Nie mam nowego telefonu.(新しい携帯電話を持っていません。) | Nie lubię tych starych domów.(これらの古い家は好きではありません。) |
| 与格 | Daję prezent mojemu bratu.(兄にプレゼントをあげます。) | Daję prezenty moim rodzicom.(両親にプレゼントをあげます。) |
| 対格 | Widzę nową książkę.(新しい本が見えます。) | Znam tych nowych studentów.(この新しい学生たちを知っています。) |
| 造格 | Jadę z moim nowym kolegą.(新しい友達と一緒に行きます。) | Rozmawiam z moimi przyjaciółmi.(友達と話しています。) |
| 前置格 | Mieszkam w małym mieście.(小さな町に住んでいます。) | Mówimy o nowych książkach.(新しい本について話しています。) |
軟変化形容詞:tani, tania, tanie
-i で終わる形容詞(tani 安い、ostatni 最後の、głupi 愚かな)も同じ語尾を使います。硬変化形容詞で y になるところは i になり(nowym → tanim)、母音で始まる語尾の前では i がもう1つ加わります(nowego → taniego、nową → tanią)。
| 男性 | 女性 | 中性 | |
|---|---|---|---|
| 主格 | tani | tania | tanie |
| 生格 | taniego | taniej | taniego |
| 与格 | taniemu | taniej | taniemu |
| 造格 | tanim | tanią | tanim |
| 前置格 | tanim | taniej | tanim |
複数の語尾は tanich, tanim, tanimi, tanich(生格・与格・造格・前置格)で、主格は男性人称名詞では tani、それ以外の名詞では tanie です。
語幹が -k や -g で終わる形容詞(polski, drogi, niski)も、たいてい -i- のついた語尾になります。polskiego, polskim, polskich のようになります。女性形は polska, polską, polskiej で、男性人称名詞の複数主格は polscy です。
ten, ta, to に共通する語尾
指示代名詞 ten(この、その)も同じパターンで、形が短くなります(指示代名詞(ten, ta, to, ci, te)を参照)。
| 格 | 男性 | 女性 | 中性 | 複数:男性人称 | 複数:その他 |
|---|---|---|---|---|---|
| 主格 | ten | ta | to | ci | te |
| 生格 | tego | tej | tego | tych | tych |
| 与格 | temu | tej | temu | tym | tym |
| 対格 | ten / tego | tę | to | tych | te |
| 造格 | tym | tą | tym | tymi | tymi |
| 前置格 | tym | tej | tym | tych | tych |
女性の対格 tę と造格 tą に注意してください。取り違えやすいので、セットで覚えておくと安心です。たとえば、Znam tę dziewczynę.(この女の子を知っています。)とRozmawiam z tą dziewczyną.(この女の子と話しています。)
mój, twój, nasz, wasz に共通する語尾
所有代名詞 mój, twój, nasz, wasz(と再帰の swój。所有代名詞 swójを参照)は、形容詞と同じ語尾を取ります。
| 格 | 男性 | 女性 | 中性 | 複数:男性人称 | 複数:その他 |
|---|---|---|---|---|---|
| 主格 | mój | moja | moje | moi | moje |
| 生格 | mojego | mojej | mojego | moich | moich |
| 与格 | mojemu | mojej | mojemu | moim | moim |
| 対格 | mój / mojego | moją | moje | moich | moje |
| 造格 | moim | moją | moim | moimi | moimi |
| 前置格 | moim | mojej | moim | moich | moich |
Twój と swój も同じように変化します(twojego, twojej, twoim)。Nasz と wasz は普通の形容詞の語尾です:naszego, naszemu, naszym, naszej, naszą, naszych(所有代名詞(mój, twój, nasz, wasz, jego, jej, ich)を参照)。jego、jej、ich は決して変化しません。z jej bratem(彼女の兄と一緒に)、o jego siostrze(彼の妹について)
まとめて使う
指示代名詞、変化する所有代名詞、形容詞は、ふつう名詞と格・性・数が一致します。中立的な語順としてよくあるのは、指示代名詞または所有代名詞、形容詞、名詞の順ですが、強調のためにポーランド語の語順が変わることもあります。Rozmawiam z tą nową koleżanką.(この新しい友達と話しています。)Nie znam jego starego samochodu.(彼の古い車を知りません。)Piszę do mojej dobrej przyjaciółki.(私のいい友達に手紙を書いています。)
よくある間違い
- ❌ Rozmawiam z moja siostrą. → ✅ Rozmawiam z moją siostrą.(所有代名詞は名詞と格が一致します。女性の造格は -ą です)
- ❌ Nie mam nowy telefon. → ✅ Nie mam nowego telefonu.(否定された mieć のあとは生格になり、形容詞にも名詞にも使います)
- ❌ Daję prezent mojego bratu. → ✅ Daję prezent mojemu bratu.(形容詞も名詞も与格です)
- ❌ Mieszkam w mały mieście. → ✅ Mieszkam w małym mieście.(中性の前置格は -ym です)
- ❌ Widzę nowego dom. → ✅ Widzę nowy dom.(無生物の男性名詞は、対格でも主格と同じ形です)
- ❌ Mówimy o nowej książkach. → ✅ Mówimy o nowych książkach.(単数は -ej、複数は -ych です)
ミニテスト
空所に合う形はどれでしょう。
- Nie mam ___ ___. (nowy telefon)
- Daję prezent ___ ___. (mój brat)
- Rozmawiam z ___ ___ ___. (ta nowa koleżanka)
- Mieszkam w ___ ___. (małe miasto)
- Znam ___ ___ ___. (ten nowy student)
- Mówimy o ___ ___ ___. (moje dobre książki)
答えを見る
- nowego telefonu 2. mojemu bratu 3. tą nową koleżanką 4. małym mieście 5. tego nowego studenta 6. moich dobrych książkach
さっそく使ってみませんか?
- スマホで声に出してみる — Android アプリでは、あなたのレベルに合った新しい単語が毎日届き、どんな話題でもやさしい添削つきでおしゃべりできます。
- 短いエクササイズを試す — チューターが、学んでいるテーマに合わせて練習を組み立てます。 練習を始める →
- 自分の文章をチェックする — 何か書いてみると、より自然になる言い方が見つかります。 文法チェッカーを試す →
ポイント
- 形容詞・指示代名詞・所有代名詞は、名詞と格・性・数が一致します。
- 単数:男性と中性は -ego, -emu, -ym, -ym(生格・与格・造格・前置格)を共有します。女性は -ej(生格・与格・前置格)と -ą(対格・造格)です。
- 対格:中性は主格と同じ、女性は -ą、男性は無生物なら主格と同じ、人や動物なら生格と同じです。
- 複数: -ych(生格・前置格)、 -ym(与格)、 -ymi(造格)。主格と対格では男性人称名詞とそれ以外が分かれます。
- -i で終わる軟変化形容詞(tani)は、i または ie をつけた同じ語尾を使います:taniego, taniej, tanim。
- Ten と mój も同じパターンです(tego, tej, tym、mojego, mojej, moim)が、tę(対格)と tą(造格)は異なります。Jego, jej, ich は決して変化しません。