Mieszkam z rodzicami. Idę do kina z koleżankami. Jesteśmy studentami.私は両親と暮らしている。私は友だちと映画に行く。私たちは学生だ

この三つの文では、名詞がすべて造格複数になっています。z(〜と一緒に)のあと、そして誰かが何であるかを言う być のあとです。うれしいことに、ほぼすべての名詞が男性・女性・中性を問わずひとつの語尾 -ami を取ります。

ひとことで言うと:z(〜と一緒に)のあと、そして職業や役割を表す być のあとでは、名詞の複数語幹に -ami を付けます(kolega → koledzy → z kolegami、siostra → siostry → z siostrami、miasto → miasta → z miastami)。前に来る形容詞は -ymi で終わります(k、g と軟語幹のあとでは -imi)。

日本語では「友だちと」「私たちは学生だ」のように、名詞の形そのものは変わらず、「と」や「だ」が働きを示します。ポーランド語では名詞自身が格を担い、複数ではほぼいつも同じ語尾 -ami です。前の形容詞には -ymi が付きます。

語尾 -ami

造格複数の規則的な語尾は、すべての性で同じで、男性人称とそれ以外も区別しません。語尾は複数語幹に付き、複数語幹はたいてい語尾を除いた主格複数と同じ形です(名詞の主格複数形を参照)。

主格複数 造格複数 例
domy domami Idę między domami.(私は家々のあいだを歩いている)
siostry siostrami Mieszkam z siostrami.(私は姉妹たちと暮らしている)
koledzy kolegami Gram w piłkę z kolegami.(私は友だちとサッカーをする)
koleżanki koleżankami Idę do kina z koleżankami.(私は友だちと映画に行く)
rodzice rodzicami Mieszkam z rodzicami.(私は両親と暮らしている)
miasta miastami Podróżuję między miastami.(私は都市のあいだを移動する)
okna oknami Lubię pokoje z oknami.(私は窓のある部屋が好きだ)
lekarze lekarzami Rozmawiam z lekarzami.(私は医者たちと話している)

規則的な語尾は -ami です。語幹が軟子音で終わる名詞はそれを保ち、語幹の綴りは主格複数と同じままです(kuchni-、mieszkani-、stacj-、ulic-):kuchnie → z kuchniami、mieszkania → z mieszkaniami、stacje → ze stacjami、ulice → z ulicami。

単数の子音交替は持ち込まれない

単数では、語尾の前で最後の子音が変わることがよくあります(格変化における子音交替を参照):w książce、na nodze、o koledze。造格複数はこの変化を繰り返しません。複数語幹に -ami を付けるだけなので、もとの子音が残ります。主格複数で子音が変わる男性人称名詞(koledzy、studenci)も同じです:✅ z kolegami、ze studentami。

主格複数 造格複数
książki z książkami
ręce z rękami
nogi z nogami
koledzy z kolegami
studenci ze studentami

複数語幹は生格複数のものとも違います。多くの生格複数では母音が消えたり変わったりしますが(okno → okien、szkoła → szkół、ręka → rąk)、造格複数はほかの複数形の語幹を使います:✅ z oknami、ze szkołami、z rękami。生格については生格:複数形を参照してください。

-mi を取るいくつかの名詞

よく使う名詞のうち、複数形が不規則なものを中心に、少数のグループは -ami ではなく -mi を取ります。語ごとにまとめて覚えるのが一番です。

主格複数 造格複数 例
dzieci(子どもたち) dziećmi Idę z dziećmi do parku.(私は子どもたちと公園へ行く)
ludzie(人々) ludźmi Lubię rozmawiać z ludźmi.(私は人々と話すのが好きだ)
przyjaciele(友人たち) przyjaciółmi Jadę z przyjaciółmi na wakacje.(私は友人たちと休暇に出かける)
bracia(兄弟たち) braćmi Mieszkam z braćmi.(私は兄弟たちと暮らしている)
konie(馬たち) końmi Idę z końmi na łąkę.(私は馬たちと牧草地へ行く)

ほかの名詞は、それぞれの複数語幹に -ami を付けます:oczy → oczami、uszy → uszami、drzwi → drzwiami(複数形しかない名詞)、góry → górami(między górami、山々のあいだで)。

形容詞・限定詞・代名詞

名詞の前に来る形容詞や限定詞は、すべての性で同じ語尾を取ります:-ymi、そして k、g のあとや軟語幹のあとでは -imi です。

語句 意味
z nowymi kolegami 新しい友人たちと
z dobrymi przyjaciółmi よい友人たちと
z polskimi studentami ポーランド人の学生たちと
z dużymi psami 大きな犬たちと
z tanimi biletami 安いチケットで
z jakimi ludźmi? どんな人々と?

限定詞や所有詞も同じ型です:z tymi dziećmi(tymi)、z moimi rodzicami(moimi)、z naszymi sąsiadami(naszymi)。所有詞 jego、jej、ich は変化しません:z jej koleżankami。主格の形は主格における形容詞の一致、指示代名詞、所有代名詞を参照してください。

複数の人称代名詞は、前置詞のあとでそれぞれ独自の形を取り、三人称はどの集団でも同じです。

代名詞 造格 例
oni, one(彼ら・彼女ら・それら) nimi Pracuję z nimi.(私は彼らと働いている)
my(私たち) nami Idziesz z nami?(私たちと一緒に来る?)
wy(あなたたち) wami Mieszkam z wami.(私はあなたたちと暮らしている)

対格複数(男性人称には ich、それ以外には je)と違い、造格複数には男性人称とそれ以外の区別がありません:✅ z nimi はどの集団にも使えます。この区別は男性人称複数と非男性人称複数で説明しています。

造格複数が現れる場所

複数の名詞が -ami(または -mi)を取るのは、次の三つのよくある場面です。

  • z(〜と一緒に)のあと:同伴や材料を表し、疑問は Z kim? Z czym? です:Gram z kolegami.(私は友だちと遊ぶ)Lubię pierogi z grzybami.(私はきのこ入りのピエロギが好きだ)z は生格とも使われ、その場合は「〜から」「〜でできた」の意味になります(生格:複数形を参照)。
  • być のあと:職業や役割を表し、疑問は Kim? Czym? です:Jesteśmy studentami.(私たちは学生だ)Oni są lekarzami.(彼らは医者だ)Byli nauczycielami.(彼らは教師だった)現在・過去・未来のどれでも同じで、単数と変わりません(造格:職業と「z」(〜と一緒に))。to są のあとは主格のままで(To są studenci.)、形容詞だけのときも主格のままです(Są zmęczeni.)。
  • z なし:手段や道具を表します:Jem pałeczkami.(私は箸で食べる)Piszę kredkami.(私は色鉛筆で書く)Jeżdżę tramwajami i autobusami.(私は路面電車やバスで移動する)

場所を表す一部の前置詞も造格を取り、Gdzie? に答えます:między domami(家々のあいだに)、nad rzekami(川の上に)、pod drzewami(木々の下に)、przed szkołami(学校の前に)。格を決めるのは前置詞なので、同じ名詞でも別の前置詞のあとでは別の形になります:w domach(前置格、前置格:複数形を参照)に対して z domami(造格)です。対格については対格:複数形を参照してください。

よくある間違い

  • ❌ Idę z koledzy. → ✅ Idę z kolegami.(「〜と一緒に」の意味の z のあとでは、複数の名詞は -ami を取る)
  • ❌ Mieszkam z rodzice. → ✅ Mieszkam z rodzicami.(z のあとでは、ふつうの複数形だけでは足りない)
  • ❌ Idę z książcami. → ✅ Idę z książkami.(k → c の変化は単数 o książce のもの)
  • ❌ Idę z dziećami. → ✅ Idę z dziećmi.(いくつかの名詞は -mi を取る)
  • ❌ Jesteśmy studenci. → ✅ Jesteśmy studentami.(być のあとで私たちが何であるかを言う名詞は造格になる)
  • ❌ Rozmawiam z dobre kolegami. → ✅ Rozmawiam z dobrymi kolegami.(形容詞は -ymi を取る)
  • ❌ Idziemy z ich. → ✅ Idziemy z nimi.(z のあと、三人称複数の代名詞は nimi)
  • ❌ Jem z pałeczkami. → ✅ Jem pałeczkami.(道具には前置詞はいらない)

ミニテスト

かっこ内の語の正しい形を空欄に入れます。

  1. Mieszkam z ___. (rodzice)
  2. Idę do kina z ___. (koleżanki)
  3. Rozmawiam z ___. (dzieci)
  4. Jesteśmy ___. (studenci)
  5. Lubię pierogi z ___. (grzyby)
  6. Idę z ___ kolegami. (nowi)
  7. Idziesz z ___? (my)
答えを見る
  1. rodzicami   2. koleżankami   3. dziećmi   4. studentami   5. grzybami   6. nowymi   7. nami

ポイント

  • ほぼすべての名詞の造格複数は、三つの性とも -ami で終わります:z kolegami, z siostrami, z miastami。
  • -ami は複数語幹に付くので、単数の子音交替は現れません:z książkami, z rękami, z kolegami。
  • よく使ういくつかの名詞は -mi を取ります:z dziećmi, z ludźmi, z przyjaciółmi, z braćmi, z końmi。
  • 形容詞と限定詞はすべての性で -ymi / -imi で終わります:z nowymi kolegami, z moimi rodzicami, z tymi dziećmi。
  • 複数の代名詞にはそれぞれ独自の形があり(z nami, z wami, z nimi)、三人称はどの集団でも nimi です。
  • 造格複数は、z(〜と一緒に)のあと、職業や役割を表す być のあと(Jesteśmy studentami)、そして前置詞なしで手段や道具を表すとき(jem pałeczkami)に現れます。